De laatste jaren is het enorm in populariteit gegroeid. Yoga. Maar waarom? Wat trekt mensen naar de yoga? Voor wie is yoga? Wat is het eigenlijk? En waarvoor? Allemaal vragen die we in deze blog eens onder de loep nemen.
Yoga in de vorm die de meeste mensen het kennen is vooral een fysieke activiteit en wordt veelal geassocieerd met lenigheid en misschien zelfs wel met jezelf in onmogelijke knopen leggen. Voor veel mensen heeft het nog steeds iets zweverigs en zij die het nog nooit gedaan hebben, spreekt de ervaring, zijn snel geneigd om te zeggen: “dat is niets voor mij.”
Herken jij je daarin? Juist dan raad ik het aan verder te lezen!
Begin bij het begin
Wat lang niet iedereen weet, maar zeker belangrijk om te vermelden, is dat yoga een wetenschap is. Maar de vorm die de meeste mensen kennen is een vorm ontstaan zelfs duizenden jaren voor de eerste geschreven vermeldingen van het woord yoga, zo’n 3000-3500 jaar geleden.
Het woord yoga heeft dezelfde wortel (yuj) als ons woord juk, een middel dat in balans wordt gebruikt om te werken en door het leven te komen. Niet helemaal onterecht, dus. Het betekent zoveel als verbinding of vereniging, wat verwijst naar het verbinden en in harmonie brengen van lichaam en geest. En dat leidt tot innerlijke rust, beheersing van gedachten, een gekalmeerd zenuwstelsel en verhoogd bewustzijn. Geen overbodige luxe in deze maatschappij, in een veelbewogen wereld.
Ja, ja, dat zal wel
Het mooiste aan yoga, zoals al eerder vermeld, is dat het een wetenschap is. Echter, anders dan onze westerse wetenschap, waarmee we allemaal bekend zijn, zoals scheikunde, wiskunde, natuurkunde en meer van dien, betreft dit een innerlijke wetenschap, en daarmee, in tegenstelling tot de westerse wetenschap, geen objectieve maar subjectieve wetenschap.
Ja, hallo, maar subjectief is toch niet meetbaar en voor iedereen anders? Dat klopt. Goed opgemerkt. Echter wordt, onder andere in de Yoga Sutras, ongeveer 2000 jaar geleden geschreven door Patanjali, een heel tastbaar pad uitgeschreven dat iedereen kan volgen en je zal daar uitvinden dat de innerlijke belevingswereld in essentie hetzelfde is voor iedereen. Hoewel de vorm zich individueel manifesteert, hebben we allemaal van binnen dezelfde ingrediënten.
Dat wordt Citta genoemd, een beetje vergelijkbaar met het Engelse woord mind. Die Citta bestaat uit de Manas – de zintuiglijke waarneming, de Ahamkara -letterlijk de ‘ik-maker’, oftewel het ego of de identiteit, en als laatste is er de Buddhi – dat doet misschien al een belletje rinkelen; het lijkt op Buddha. Niet voor niets. Buddhi is het pure intellect. Het woordloos weten. De Buddha (en er zijn trouwens meerdere geweest, volgens het Buddhisme, wist je dat?) is degene die het leven en het bestaan op het diepste niveau heeft begrepen. De weg is dus van buiten naar binnen en ons hulpmiddel om dat te bereiken is ons lichaam.
Klinkt mooier dan het is
Op foto’s zien mensen die yoga uitoefenen er altijd zo mooi, gelikt en bijna té perfect uit. Iedereen die wel eens een lesje yoga heeft uitgeprobeerd, weet dat dat absoluut niet de realiteit is. Afhankelijke van het soort les kan er een innerlijke storm van gedachten ontstaan, of kan het fysiek zweten, afzien en frustratie zijn. Je kunt het natuurlijk zo gek maken als je zelf wil, want iedereen heeft een eigen lichaam met daarbij behorende vermogens en mogelijke beperkingen. Hoewel het beeld van dubbelgevouwen mensen voor veel mensen als eerste opkomt bij de yoga, zoals mijn leraar steevast zegt, gaat het er niet om hoever je gaat, maar zover je kunt. Je grenzen opzoekt, verkent en kijkt wat er opkomt. Waarom is er frustratie of een onwil bij een bepaalde houding. Een groot deel van yoga is jezelf afvragen waar je mee bezig bent. Niet omdat yoga zo gek is, maar om jezelf beter te leren kennen. En het zal je verbazen hoeveel er naar boven kan komen door op de juiste manier geprikkeld te worden. En hoe slecht we onszelf misschien dus kennen. Van angsten, tot trauma’s, van verdriet tot boosheid, er kan van alles naar boven komen bij een yogales.
Achter de wolken
Schijnt de zon natuurlijk. Wat naar boven komt, kan een plekje krijgen. Niet altijd makkelijk, maar juist dat oude zeer dat eindelijk verwerkt wordt, brengt ons rust. Uit de gedachten, uit het achterhoofd, en daarmee ontstaat ruimte. Ook fijn voor het zenuwstelsel.
Tegelijk versterken we ons lichaam, worden we soepeler en kunnen we zelfs een hoop blessures en pijnklachten verhelpen. Onlangs was ik op een retraite met een sceptische huisarts. Op dag drie bekende hij dat hij al jaren last had van zijn rug en dat leek toch verdwenen. Hij wilde het nog niet gelijk aan de yoga wijten, maar kon toch niet ontkennen dat het wel erg ’toevallig’ was. En dat is iets wat ik vaker heb gehoord. Vooral bij rug- en nekklachten, dat het een krachtige tool tot genezing kan zijn.
Ontspanning door inspanning
Kortom, je moet ervoor werken om te ervaren dat het werkt. Zwaartekracht werkt voor iedereen gelijk, maar we moeten dit allemaal zelf persoonlijk ondervinden. Net zoals we allemaal hebben moeten leren lopen, praten, en… eigenlijk alles wat we doen. Yoga is een bijzonder goede aanvulling op alle bezigheden, van voetbal tot het doen van de (af)was met minder tegenzin, van gefocust werken tot omgaan met emoties.
Maar het vraagt je wel jezelf onder ogen te komen, jezelf aan te kijken en aan jezelf te werken. Lichamelijk en mentaal. Uiteindelijk brengt het je veel. Een gebalanceerd zenuwstelsel, controle over lichaam en geest, beheersing over je gevoel en gedachten, een sterk en soepel lichaam, en algehele gezondheid. Nieuwsgierig geworden? Wacht niet, neem contact op en verrijk je leven!